Wat is retinol?
Iris Puijk: “Retinol is een vetoplosbare vorm van vitamine A1, essentieel voor de huid en deels via voeding verkrijgbaar (vis, eieren, boter, zuivel). In het lichaam werkt het onder andere als radicaalvanger, waardoor cellen beschermd worden tegen vrije radicalen. In cosmetica worden vaak stabielere vormen gebruikt, zoals retinylacetaat, retinylpalmitaat, retinyl propionate of retinal. Deze vormen zijn minder gevoelig voor licht en zuurstof en veroorzaken minder irritatie, omdat ze eerst in de huid omgezet moeten worden naar retinoïnezuur, de actieve vorm die direct op retinoïde receptoren werkt.”

Wat zijn de effecten op de huid?
Marielle Eggenkamp: “Retinol is populair in anti-agingproducten vanwege de volgende effecten:
Verminderen van droogheid en schilfering: Een tekort aan vitamine A kan de huid droog en schilferig maken; retinol helpt dit te voorkomen.
Versnellen van celvernieuwing: Retinol stimuleert de afstoting van oude huidcellen, waardoor de huid frisser oogt. Voor jonge huidtypen, die al een optimale celvernieuwing hebben kan dit echter leiden tot irritatie; de toepassing is dan niet aan te raden.
Stimuleren van collageenproductie: Retinol bevordert de aanmaak van collageen en remt de afbraak, waardoor de huid steviger en veerkrachtiger wordt.
Let op zonbescherming Retinol kan de huid gevoeliger maken voor uv-straling. Dit verhoogt het risico op zonnebrand, vroegtijdige huidveroudering en schade door de zon, zelfs bij kortdurende blootstelling. Benadruk daarom altijd dat retinolgebruik altijd gepaard moet gaan met een hoge SPF, in alle seizoenen.”

Zijn er ook andere vormen van retinol?
Marielle Eggenkamp: “Ook ingrediënten zoals NovoRetin en Bakuchiol zijn interessant. Zij hebben een vergelijkbare werking als retinol, maar minder nadelen.
Tretinoïne en trifaroteen zijn medische vormen van vitamine A en uitsluitend op recept verkrijgbaar. Ze zijn niet geschikt voor cosmetisch anti-aging gebruik, omdat de concentraties te hoog zijn en de totale vitamine A-inname en daarmee gezondheidsrisico’s verhogen. Dit kan leiden tot afwijkingen aan ogen, huid en skelet, en bij zwangerschap het risico op aangeboren afwijkingen vergroten. Daarnaast veroorzaken deze retinoïden vaak sterke huidirritatie, zoals roodheid, droogheid en schilfering, en maken ze de huid gevoeliger voor zonlicht, wat paradoxaal genoeg vroegtijdige huidveroudering kan versnellen. Het is dan ook niet voor niks dat tretinoïne verboden is voor cosmetisch gebruik.”

Hoe zit het met de veiligheid en de nieuwe regelgeving?
Iris Puijk: “Retinol is veilig bij de concentraties die in cosmetica gebruikt worden. Omdat het vetoplosbaar is, kan het in het lichaam worden opgeslagen; cumulatieve inname via voeding, supplementen en cosmetica kan gezondheidsrisico’s geven. Om deze reden zijn er sinds november2025 beperkingen op de maximale concentratie van retinol en retinol-derivaten in cosmetica. Ook staat de volgende regel op het etiket: “Bevat vitamine A. Denk vóór gebruik na over uw dagelijkse inname.”
Producten die vóór deze datum zijn geïntroduceerd en niet aan de nieuwe regels voldoen, mogen nog tot 1 mei 2027 verkocht en gebruikt worden in de salon.
De toegestane hoeveelheid retinol in bodylotion is maximaal 0,05% retinol equivalent (RE).
De toegestane hoeveelheid retinol in crèmes en serums voor het gezicht is maximaal 0,3% RE. Dit geldt zowel voor professionele producten als voor consumentenproducten.”

Heb je nog praktische tips voor professionals?
Marielle Eggenkamp: “Adviseer klanten over de noodzaak van dagelijkse zonbescherming bij gebruik van retinol-producten. Liever niet bij jonge huidtypen; de jonge huid heeft het niet nodig omdat de celdeling al snel gaat. Retinol kan daardoor op jonge huidtypes irritatie veroorzaken.”
Iris Puijk: “Exfoliërende producten en retinol kunnen beide de huidbarrière belasten, dus gebruik ze op verschillende momenten en bouw het geleidelijk op om irritatie te voorkomen. Bespreek eventueel de totale vitamine A-inname bij klanten die supplementen gebruiken.
Zorg ervoor dat producten die nog niet aan de nieuwe regelgeving voldoen vóór 1 mei 2027 zijn uitverkocht en niet langer in gebruik zijn.”

Conclusie
Retinol blijft een effectief en veilig ingrediënt in cosmetica mits correct toegepast. Voor esthetische professionals is het essentieel om klanten te informeren over juiste dosering, zonbescherming en mogelijke interacties met voeding en supplementen. Door bewust gebruik te stimuleren, kan retinol effectief bijdragen aan huidverbetering en anti-aging, zonder onnodige gezondheidsrisico’s. Medische vormen van retinol zijn alleen op recept verkrijgbaar en wordt afgeraden voor anti-aging/cosmetisch gebruik. Wil je meer weten? Kijk op MijnCosmetica.nl.


Iris Puijk